تغذیه و سنگ های کلیوی

تغذیه و سنگ های کلیوی

تغذیه و سنگ های کلیوی : سنگ های کلیوی مانند صخره های بسیار کوچکی هستند که در کلیه ها تشکیل می شوند. این سنگ ها زمانیکه مواد شیمیایی خاصی در بدن تجمع می یابند، ایجاد می شوند.

سنگ ها ممکن است در کلیه ها باقی بمانند یا در طول مجاری ادراری حرکت کنند. بروز این سنگ ها در مردان، برخی نژادهای خاص، افراد دارای اضافه وزن، مبتلا به عفونت ادراری، دارای سابقه فامیلی، مصرف مقادیر زیاد پروتئین های حیوانی یا عدم مصرف مقادیر کافی مایعات احتمال بیشتری دارد.

تغذیه و سنگ کلیه

از جمله علائم شکل گیری این سنگ ها عبارتند از:

  • درد شدید در پشت یا پهلوها
  • وجود خون در ادرار
  • تب و لرز

این سنگ ها انواع مختلفی از جمله کلسیمی ، اسید اوریکی ، استروویتی و … دارند.

تاثیر تغذیه در سنگ کلیه

رژیم غذایی یکی از عوامل متعددی است که می تواند در تشدید و یا جلوگیری از تشکیل سنگ های کلیه موثر باشد. غذاهای خاص ممکن است منجر به تشکیل سنگ در افراد مستعد شود ، اما به عقیده دانشمندان خوردن یک نوع ماده غذایی خاص باعث تشکیل سنگ در افراد عادی نمی شود.

عوامل دیگری که بر تشکیل سنگ کلیه موثر اند عبارتند از:

  • ژن
  • محیط زیست
  • وزن بدن
  • مصرف مایعات

نکاتی درباره تغذیه و سنگ های کلیوی

نوشیدن مایعات به اندازه کافی مهم ترین عامل برای جلوگیری از تشکیل سنگ های کلیوی است. افرادی که سنگ کلیه داشته اند، باید به اندازه کافی آب و سایر مایعات را برای تولید حداقل 2 لیتر ادرار در روز بنوشند.

افرادی که سنگ های سیستینی دارند ممکن است نیاز به نوشیدن مقادیر بیشتری مایعات نیز داشته باشند. مقدار مایع مورد نیاز هر فرد بستگی به آب و هوا و سطح فعالیت شخص نیز دارد.

برخی از مطالعات نشان داده اند نوشیدنی های حاوی مرکبات مانند لیموناد و آب پرتقال می توانند کلیه ها را از تشکیل سنگ محافظت کنند زیرا حاوی سیترات هستند که رشد کریستال ها به سنگ را متوقف می کنند.

خطر ابتلا به سنگ کلیه با افزایش مصرف سدیم روزانه (معمولا به شکل نمک) افزایش می یابد. سدیم باعث می شود کلیه ها کلسیم بیشتری به ادرار  دفع کنند. غلظت بالای کلسیم در ادرار با اگزالات و فسفر تلفیق و به شکل سنگ در می آید، بنابراین برای پیشگیری از بروز سنگ کاهش مصرف سدیم به کاهش کلسیم ترجیح داده می شود.

تغذیه و سنگ های کلیوی

ایالات متحده مصرف 2300 میلی گرم سدیم را در روز توصیه می کند، اما ​​مصرف آمریکایی ها به طور متوسط  3400 میلی گرم است.

محدود کردن سدیم دریافتی مستلزم کاهش مصرف غذاهایی مانند گوشت های فراوری شده، سوپ ها و سبزیجات کنسروی، غذاهای منجمد فراوری شده و فست فود هاست.

ادامه نکاتی درباره تغذیه و سنگ های کلیوی

گوشت ها و دیگر پروتئین های حیوانی مانند تخم مرغ و ماهی حاوی پورین هستند، که در ادرار به صورت اسید اوریک دفع می شوند. غذاهای غنی از پورین شامل گوشت اندام ها مانند جگر هستند. افرادی که دارای سنگ های اسید اوریک هستند باید مصرف گوشت خود را محدود کنند.

همچنین پروتئین های حیوانی نیز ممکن است خطر ابتلا به سنگ های کلسیمی را از طریق افزایش دفع کلسیم و کاهش دفع سیترات در ادرار بالا ببرند. سیترات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود، اما اسید موجود در پروتئین حیوانی سیترات را در ادرار کاهش می دهد.

کلسیم مواد غذایی خطر ابتلا به سنگ های اگزالات کلسیمی را افزایش نمی دهد. کلسیم در دستگاه گوارش به اگزالات غذا متصل و از ورود آن به خون و سپس دستگاه ادراری، که محل تشکیل سنگ است ، جلوگیری می کند.

افرادی که سنگهای اگزالات کلسیم دارند، باید روزانه 800 میلی گرم کلسیم در رژیم غذایی خود مصرف کنند. این میزان نه تنها برای پیشگیری از سنگ کلیه لازم است، بلکه برای حفظ تراکم استخوان نیز ضروری می باشد.

مقداری از اگزالات موجود در ادرار توسط بدن ساخته می شود. با این حال، خوردن غذاهای خاص با سطوح بالایی از اگزالات می تواند مقدار اگزالات  ادرار را افزایش دهد، جایی که در آن با کلسیم ترکیب شده و سنگ های اگزالات کلسیم را شکل می دهد.

تغذیه و سنگ های کلیوی

مواد غذایی که منجر به افزایش میزان اگزالات ادرار می شوند عبارتند از:

  • اسفناج
  • ریواس
  • آجیل
  • سبوس گندم

این مواد باید در برنامه غذایی محدود شوند.

بر اساس نوع سنگ های کلیوی که یک فرد دارد، می توان برنامه غذایی برای کاهش خطر بروز سنگ در آینده برای او در نظر گرفت. همچنین با توجه به این نکته که اضافه وزن از جمله علل بروز سنگ های کلیوی به ویژه انواع اسید اوریکی است، پیروی از یک برنامه کاهش وزن سالم زیر نظر متخصص تغذیه می تواند در پیشگیری از بروز این سنگ ها کمک کند.

بررسی ها نشان داده رژیم های غذایی کم کربوهیدرات خطر ابتلا به سنگ های اسید اوریکی را افزایش می دهند و باید از آنها اجتناب شود.

مطالعات نشان داده اند رژیم های غذایی که برای کاهش پرفشاری خون پیشنهاد می شوند، به علت دارا بودن مقادیر بالا میوه ها و سبزیجات، محصولات لبنی کم چرب و پروتئین حیوانی کم، می توانند خطر ابتلا به سنگ کلیه را نیز کاهش دهند.

تغذیه و سنگ های کلیوی

نکته ای برای سلامتی کلیه

آشامیدن آب کافی

نوشیدن آب یکی از مهم ترین عواملی است که از ایجاد سنگ کلیه جلوگیری می کند. متخصصان بر این باورند برای افرادی که نارسایی کلیه نداشته باشند مصرف روزانه 8 لیوان ضروری می باشد.

بررسی ها نشان داده رویکرد های رژیمی با هدف توقف رژیم فشار خون که اصطلاحا به آن dash نیز گفته می شود، می تواند موجب کاهش خطر سنگ کلیه شود.

همچنین اضافه وزن احتمال بروز سنگ کلیه را افزایش خواهد داد. یک متخصص رژیم غذایی می تواند شما را در کاهش وزن خود یاری نماید.

انواع سنگ های کلیوی

  • سنگ کلسیم اکسالات
  • سنگ فسفات کلسیم
  • سنگ های اسید اوریک
  • سنگ های سیستین

آیا نوع سنگ کلیه بر رژیم غذایی افراد تاثیر گذار است؟

بله برای انواع سنگ کلیه، داشتن رژیم غذایی مخصوص الزامیست.

تغذیه مناسب برای دفع سنگ های کلسیم اکسالات

چنانچه شما دارای کلسیم اکسالات هستید، با حذف این مواد از رژیم غذایی خود می توانید میزان کلسیم اکسالات موجود در ادرار خود را کاهش دهید:

  • ریواس
  • اکسالات
  • اسفناج
  • برن گندم
  • بادام زمینی
  • محصولات مغزدار و آجیل ها

تغذیه و سنگ های کلیوی

 

تغذیه و رژیم غذایی سنگ های کلیوی فسفات کلسیم

  1. کاهش مصرف سدیم: زمانی که افراد از سدیم فروان استفاده می کنند احتمال بروز سنگ کلیه را افزایش می دهند. سدیم در بسیاری از مواد غذایی چون نمک، غذاهای کنسروی، ادویه جات، چاشنی و گوشت وجود دارد.
  2. پروتئین حیوانی را محدود کنید: مصرف پروتئین نیز موجب افزایش احتمال بروز سنگ کلیه خواهد شد. پروتئین حیوانی عبارتند از:
  • تخم مرغ
  • ماهی و صدف
  • گوشت گوساله و مرغ
  • شیر، پنیر و سایر محصولات لبنی

رژیم غذایی و تغذیه سنگ های کلیوی اسید اوریک

این افراد هم مانند افراد مبتلا به سنگ کلیه فسفات کلسیم باید از مصرف پروتئین های حیوانی خودداری کنند.

رژیم غذایی و تغذیه مناسب برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه سیستین

مهم ترین عاملی که برای جلوگیری از بروز سنگ های سیستین مورد استفاده قرار می گیرد، نوشیدن مایعات است.

درباره نویسنده

پاسخ