نکات تغذیه ای در کم خونی

کم خونی اختلال شایعی است که در آن گلبول های قرمز سالم،  به تعداد کافی برای حمل اکسیژن به بافت های بدن وجود ندارد.  كمبود آهن و كم خوني ناشي از آن از مشكلات عمده تغذيه اي و بهداشتي در ایران است. این مشکل به ویژه در کودکان و زنان در سنین باروری مشاهده می شود. كمبود آهن در تمام مراحل زندگي مي تواند عوارضی از جمله كاهش قدرت ادراك و يادگيري داشته باشد که بسته به میزان کمبود شدت متفاوتی دارند. برای درمان کم خونی ابتدا باید علت آن مشخص شود. در صورت کمبود دریافت مواد مغذی مانند آهن ، تصحیح و تکمیل دریافت غذایی از گزینه های مکمل درمان محسوب می شود.

 

دکتر شادنوش

عمده ترین منابع غذايي حاوی آهن‌ عبارتند از جگر، قلوه، گوشت قرمز، مرغ ، ماهي و زرده تخم‌مرغ. از منابع گیاهی سبزي‌هاي داراي برگ سبز تيره مانند جعفري، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبيا نیز حاوی مقادیر مناسبی از آهن هستند. همچنين ميوه‌هاي خشك (برگه‌ها) بخصوص برگه زردآلو ،انجير خشك ، كشمش و دانه‌هاي روغني نیز حاوی مقادیر بالایی آهن هستند. البته باید توجه داشت بطور کلی جذب آهن از منابع گیاهی کمتر است.  ويتامينC كه بطور طبيعي در ميوه ها و سبزي هاي تازه و خام وجود دارد موجب افزايش جذب آهن غذا از منابع گیاهی مي شودعلاوه بر مواد غذایی ذکر شده ، از آنجا که بسیاری از انواع کم خونی در اثر کمبود سایر مواد مغذی مانند اسید فولیک و ویتامین B12ایجاد می شوند منابع کافی این ریزمغذی ها نیز باید به میزان کافی دریافت شوند.

مهم ترين و شايع ترين علل بروز كمبود آهن مصرف ناكافي منابع غذايي حاوي آهن مانند انواع گوشت بويژه گوشت قرمز است كه منبع غني آهن قابل جذب مي باشد. همچنين عادات غذایی نامناسب مانند مصرف چاي همراه با غذا و يا بلافاصله پس از غذا در بروز كمبود آهن موثر است.بعلاوه رفــــتـــارهاي غذايي خاص مانند اسستفاده منظم از انواع ساندويچ های آماده ،‌ سوسيس، كالباس، پيتزا و تنقلات غذايي كم ارزش مانند چيپس، نوشابه، شكلات و پفك نیز افراد را در معرض خطر كمبود آهن قرار مي دهد زيرا اين غذاها اغلب از نظر آهن فقيرند. مصرف نان هايي كه در تهيه آنها از جوش شيرين استفاده مي شود يكي ديگر از عوامل موثر در بروز كمبود آهن مي باشد.

در زمینه استفاده از مکمل آهن در طی قاعدگی نظرات متفاوتی وجود دارد. مهم ترین نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که در صورت عدم ابتلا به کم خونی فقر آهن ، دریافت بیش از حد این ماده و تجمع آن در بدن به علت خواص اکسیدانی آهن می تواند خطرات بالقوه ای مانند ابتلا به بیماری های قلبی و سرطان ها را باعث شود. WHOدر سال 2011 گزارشی را منتشر کرد که در آن مصرف متناوب مکمل آهن در مناطقی از جهان که شیوع بالایی از نظر کم خونی فقر آهن دارند در زنان در سنین باروری توصیه شده بود. البته همان طور که ذکر شد توصیه به مصرف مکمل آهن از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده و پس از آزمایش خون باید صورت بگیرد و در حالت معمول به منظور پیشگیری از کم خونی رعایت نکات توصیه شده کفایت می کند.

 

درباره نویسنده

پاسخ