نکات تغذیه ای در کم خونی

نکات تغذیه ای در کم خونی

نکات تغذیه ای در کم خونی : کم خونی اختلال شایعی است که در آن گلبول های قرمز سالم، به تعداد کافی برای حمل اکسیژن به بافت های بدن وجود ندارد. كمبود آهن و كم خوني ناشي از آن از مشكلات عمده تغذيه اي و بهداشتي در ایران است. این مشکل به ویژه در کودکان و زنان در سنین باروری مشاهده می شود.

كمبود آهن در تمام مراحل زندگي مي تواند عوارضی از جمله كاهش قدرت ادراک و يادگيري داشته باشد که بسته به میزان کمبود، شدت متفاوتی دارند. برای درمان کم خونی ابتدا باید علت آن مشخص شود. در صورت کمبود دریافت مواد مغذی مانند آهن، تصحیح و تکمیل دریافت غذایی از گزینه های مکمل درمان محسوب می شود.

عمده ترین منابع غذايي حاوی آهن‌ عبارتند از جگر، قلوه، گوشت قرمز، مرغ، ماهي و زرده تخم‌ مرغ از منابع گیاهی سبزي‌هاي داراي برگ سبز تيره مانند جعفري، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبيا نیز حاوی مقادیر مناسبی از آهن هستند.

نکات تغذیه ای در کم خونی

ادامه نکات تغذیه ای در کم خونی

همچنين ميوه‌هاي خشك ( برگه‌ها ) بخصوص برگه زردآلو، انجير خشك، كشمش و دانه‌هاي روغني نیز حاوی مقادیر بالایی آهن هستند. البته باید توجه داشت بطور کلی جذب آهن از منابع گیاهی کمتر است.

ويتامين C كه بطور طبيعي در ميوه ها و سبزي هاي تازه و خام وجود دارد موجب افزايش جذب آهن غذا از منابع گیاهی مي شوعلاوه بر مواد غذایی ذکر شده، از آنجا که بسیاری از انواع کم خونی در اثر کمبود سایر مواد مغذی مانند اسید فولیک و ویتامین B12 ایجاد می شوند منابع کافی این ریزمغذی ها نیز باید به میزان کافی دریافت شوند.

مهم ترين و شايع ترين علل بروز كمبود آهن مصرف ناكافي منابع غذايي حاوي آهن مانند انواع گوشت بويژه گوشت قرمز است كه منبع غني آهن قابل جذب مي باشد. همچنين عادات غذایی نامناسب مانند مصرف چاي همراه با غذا و يا بلافاصله پس از غذا در بروز كمبود آهن موثر است.

بعلاوه رفـتارهای غذايي خاص مانند استفاده منظم از انواع ساندويچ های آماده،‌ سوسيس، كالباس، پيتزا و تنقلات غذايي كم ارزش مانند چيپس، نوشابه، شكلات و پفك نیز افراد را در معرض خطر كمبود آهن قرار مي دهد؛ زيرا اين غذاها اغلب از نظر آهن فقيرند. مصرف نان هايي كه در تهيه آنها از جوش شيرين استفاده مي شود يكي ديگر از عوامل موثر در بروز كمبود آهن مي باشد.

در زمینه استفاده از مکمل آهن در طی قاعدگی نظرات متفاوتی وجود دارد. مهم ترین نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که در صورت عدم ابتلا به کم خونی فقر آهن، دریافت بیش از حد این ماده و تجمع آن در بدن به علت خواص اکسیدانی آهن می تواند خطرات بالقوه ای مانند ابتلا به بیماری های قلبی و سرطان ها را باعث شود.

WHO در سال ۲۰۱۱ گزارشی را منتشر کرد که در آن مصرف متناوب مکمل آهن در مناطقی از جهان که شیوع بالایی از نظر کم خونی فقر آهن دارند در زنان در سنین باروری توصیه شده بود. البته همان طور که ذکر شد توصیه به مصرف مکمل آهن از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده و پس از آزمایش خون باید صورت بگیرد و در حالت معمول به منظور پیشگیری از کم خونی رعایت نکات توصیه شده کفایت می کند.

نکات تغذیه ای در کم خونی

در همه انواع کم خونی ها ، میزان هموگلوبین خون کاهش یافته و موجب کاهش میزان اکسیژن رسانی به مغز و بقیه اندام های بدن خواهد شد. از انواع کم خونی ها ، سه نوع آن بسیار رایج است. این سه نوع عبارتند از:

  1. کم خونی ناشی از فقر آهن
  2. کمبود اسید فولیک
  3. کمبود ویتامین B12

تفاوت کم خونی ناشی از فقر آهن با سایر کم خونی ها :

در این حالت، علاوه بر اینکه سطح هموگلوبین خون کم می شود، سلول های خونی به خصوص گلبول های قرمز نیز کوچک خواهند شد.

کم خونی ناشی از ویتامین B12 و اسید فولیک به چه صورت است؟

در این دو نوع کم خونی، هموگلوبین خون کاهش یافته و سلول های خونی بزرگ خواهند شد. راه تشخیص کم خونی ناشی از فقر آهن به کمک آزمایش ساده میسر است؛ این در حالیست که برای تشخیص کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 از کم خونی ناشی از کبود اسیدفولیک ، به انجام آزمایش های دقیق که تنها در آزمایشگاه های مجهز انجام می شود امکان پذیر است.

علائم ظاهری این سه نوع به چه صورت می باشد؟

علائم هر سه نوع کم خونی تقریبا مثل هم هستند. علائمی چون رنگ پریدگی، خستگی زود هنگام و زیاد در طول روز.

در افرادی که دچار کم خونی ناشی از فقر آهن هستند، کاهش قدرت حافظه کوتاه مدت نیز مشاهده می شود.

رژیم درمانی در این کم خونی ها به چه صورت است؟

به طور کلی مصرف بلند مدت از دارو های مرتبط برای انواع کم خونی توصیه نمی شود، اما استفاده کوتاه مدت از این دارو ها به کاهش علائم کم خونی شدید کمک خواهد کرد و پس از برطرف شدن حدودی آن، می توان رژیم غذایی مناسبی برای فرد در نظر گرفت.

برای افرادی که مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن هستند مصرف روزانه ۲تا ۳ وعده از گوشت ها توصیه می شود.

در افراد مبتلا به کم خونی ناشی از کمبود اسیدفولیک مصرف روزانه یک تا دو وعده سبزی تازه، رژیم مناسبی است.

درباره نویسنده

پاسخ

1 − یک =